Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
27 / 3 / 2019

Χτες έμαθα ότι οι καραγκιόζηδες που μας διοικούν πέρασαν το Άρθρο 13 που, ουσιαστικά, σημαίνει ελεύθερη λογοκρισία στο Διαδίκτυο, νομιμοποίηση της λογοκρισίας, μέσω απειλών κατά δικτύων.

Με παραξένεψε που δεν το είχα ακούσει νωρίτερα ότι θα γινόταν αυτή η ψηφοφορία.

Ή, μήπως, δεν θα έπρεπε να με παραξενεύει;

Την περίοδο 2007 με 2012, υπήρχαν websites που ήθελα να τα επισκέπτομαι καθημερινά, όχι επειδή αισθανόμουν καμιά “υποχρέωση” να το κάνω, ούτε επειδή κάποιος με είχε “μαντρώσει” εκεί. Πολύ απλά, αυτοί οι ιστότοποι ανέβαζαν συνεχώς υλικό που είχε μεγάλο ενδιαφέρον. Και υπήρχαν κι άλλοι, πολλοί ιστότοποι που ανέβαζαν συνεχώς υλικό με μεγάλο ενδιαφέρον· αλλά έπρεπε να αποφασίσεις ποιους θα παρακολουθείς πιο τακτικά: δεν μπορούσες να τους παρακολουθείς όλους, δεν προλάβαινες.

Εκείνη την περίοδο, μια μέρα αν δεν έμπαινες να σερφάρεις, την επόμενη μέρα έβρισκες το διπλάσιο υλικό, και δεν ήξερες από πού ν’αρχίσεις να κοιτάς! Αν, δε, έκανες διακοπή από το Διαδίκτυο για καμιά 10αριά μέρες, τότε το υλικό ήταν θάλασσα ολόκληρη.

Από το 2012 και μετά, αυτό σταδιακά χάλασε. Δεν λέω άλλαξε· λέω χάλασε. Γιατί, όντως, χάλασε. Το ενδιαφέρον υλικό ολοένα και μειωνόταν. Ώσπου σήμερα έχουμε φτάσει σε μια κατάσταση που, ακόμα και πέντε μέρες να μην έχεις τσεκάρει τα ένα σωρό websites που παρακολουθείς, δεν έχεις χάσει και τίποτα το σπουδαίο κατά πάσα πιθανότητα. Ρίχνεις μια ματιά, βρίσκεις ίσως κάποιο υλικό που είναι οριακά ενδιαφέρον, και αυτό ήταν. Πού και πού, μπορεί κάτι να έχει λίγο περισσότερο ενδιαφέρον, αλλά αυτό είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

Στις μέρες μας, η τεχνολογία του Διαδικτύου είναι σίγουρα πιο εξελιγμένη – ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Πολλά γυαλιστερά κουμπάκια, πολλά “εύκαμπτα” websites· αλλά λείπει κάτι βασικό: ο ενθουσιώδης ανθρώπινος παράγοντας. Δεν υπάρχει πλέον τίποτα από την τρομερή δημιουργικότητα και τη διάθεση για ανταλλαγή και διάδοση απόψεων και ιδεών που υπήρχε την περίοδο 2007-12. Τα πάντα είναι... χλιαρά.

Το υπερεξελιγμένο website με τα γυαλιστερά κουμπάκια γράφει ξανά τι θα δούμε στην επόμενη ταινία του Μπάτμαν. Ε, στ’αρχίδια μας, με το συμπάθιο.

Κάποιος κερατάς – δεν θυμάμαι ποιος, τώρα – είχε πει Παν μέτρον άνθρωπος. Είχε δίκιο, ο γαμιόλης. Αν οι άνθρωποι δεν αλλάξουν, τίποτα δεν αλλάζει. Μπορεί ένα site να είναι ένα απλό αρχείο .txt αλλά να θες μανιωδώς να το παρακολουθείς. Γιατί εκείνο που έχει σημασία είναι τι γράφουν εκεί μέσα.

(Μου έρχονται να πω κι άλλα, όμως αυτή τη στιγμή αισθάνομαι χλιαρός κι εγώ. Ίσως άλλη φορά.)

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]